vrijdag 4 maart 2011

De kaart en het landschap (1)

Photobucket

Michel Houellebecq schijnt een echt mannelijke schrijftaal te hebben. Althans als ik op de reakties afga van enige fervente boekenverslindsters die ik ken. Geen van allen schijnt de romans van de Fransman graag te lezen. Integendeel. Verschrikkelijk vinden ze hem.
Wellicht hebben ze gelijk en is Houellebecq een puur mannenschrijver. Zijn taalgebruik, de problemen waarmee de mannelijke hoofdrolspelers in zijn boeken worstelen. Ze lijden vrijwel zonder uitzondering aan een onzekerheid die ons, mannen, eigen is. We hebben het gevoel te moeten presteren, en als dat niet precies gaat zoals we dat in onze koppen hebben gestoken, dan zijn we niet compleet. We zijn derhalve constant op zoek naar erkenning, een teken dat we het goed doen, een teken dat we goed zijn. Zo zet Houellebecq zijn mannen neer. Die zoektocht en het complete verdwalen als ze die erkenning niet vinden zijn de rode draden die door vrijwel al zijn romans lopen.

PhotobucketIn 'De kaart en het landschap' deinst l'enfant terrible van de Franse hedendaagse literatuur (hij heeft de naam erg zelfingenomen te zijn, racist, sexist) er niet voor terug om zichzelf in die rol te plaatsen. Houllebecq is een ietwat wereldvreemde maar uiterst succesvolle schrijver en zijn leven wordt beheerst door depressies die hem tot in de donkerste schaduwen van zijn teruggetrokken bestaan leiden. Het verzoek dat hij krijgt om een voorwoord te schrijven in de catalogus van een beroemde kunstenaar wordt pas na de nodige twijfels geaccepteerd en natuurlijk is hij te laat met het aanleveren van de tekst omdat hij geen woord op papier krijgt. Houellebecq's (de schrijver) ijdelheid is groot genoeg om de Houellebecq in de roman uiteindelijk een stuk te laten schrijven dat klinkt als een klok en dat duidelijk maakt dat hij als geen ander aanvoelt wat er in de kunstenaar omgaat.
De kunstenaar in kwestie heet Jed Martin, die zijn entree maakt op het hoogste platform van de hedendaagse kunst met een fotoserie over de landkaarten van Michelin. Zijn details doen de topografische afdrukken als het ware tot leven komen, zetten de kaarten om in een reëel landschap. Martin wordt ontdekt door Olga, een liefdesrelatie volgt en eindigt als Olga voor haar carrière kiest. De berekende vrouwspersoon uit veel van Houellebecq's romans, rationeel, veel minder gedreven door emoties dan de partner.
Jed Martin's carrière als kunstenaar heeft veel van de opkomst en de ondergang van de mensheid. Het naar zijn hand zetten van een landschap in zijn 'Michelin-periode'. De mens als middelpunt van de samenleving in de periode dat hij schildert omdat het hem niet meer lukt een landschap te fotograferen zodra er een menselijke persoon in opduikt. En als laatste de minutieus beschreven videobewerkingen waarin de sporen van elke menselijke aanwezigheid verdwijnen en de natuur zijn verloren plaats terug inneemt. Michel Houellebecq is op dat moment al van het toneel verdwenen nadat hij op een gruwelijke wijze is vermoord. De roman neemt op dat moment een komplete wending en het lijkt of de lezer regelrecht in een aflevering van CSI terecht gekomen is.

'De kaart en het landschap' gaat over liefde, kunst, roem, de dood en het al dan niet kunnen accepteren daarvan. Wat vooral in dikke druppels tussen de regels doorsijpelt is een gevoel van vergankelijkheid. Vergankelijkheid van de liefde, van de kunst, van de roem. Vergankelijkheid van het leven.




Michel Houellebecq ontving voor 'La carte et le territorie' de Prix Goncourt, een van de belangrijkste Franse literatuurprijzen. Dat heeft heel wat voeten in de aarde gehad, omdat de kunstwereld en het Franse platteland heel kritisch door hem worden afgeschilderd. Bovendien zou hij komplete delen van zijn gedetailleerde beschrijvingen rechtstreeks van Wikipedia hebben overgenomen.
In de loop van 2011 komt de roman in het Nederlands uit.


Afbeeldingen: internet
Wordt vervolgd.

deel 1deel 2Photobucket





9 opmerkingen:

  1. spreekt me wel aan; ik zal de ned uitgave in de gaten houden

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Misschien zou ik mij er eens in het Frans aan moeten wagen :-).

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ron de recensie zegt soms meer over de recensent dan over het boek. Mogelijk is dat hier ook zo, maar je maakt het boek er wel aantrekkelijk door.

    Man 3 met zijn commenti

    (Doe je nog wat aan 8 maart?)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. lekker blog,
    Houellebecq bevindt zich op mijn te lezen lijst
    en daar gaat ijs en wederdienende vast een keer een krul achter; dit soort blogs helpen daarbij,

    groet,

    hippo

    BeantwoordenVerwijderen
  5. @Cor.
    Ik raadt hem aan.

    @Zelfstandig journalist.
    Dat moet voor jou geen probleem zijn, Johan.

    @Martin (man 3 :-).
    Goed, die opmerking over de recensent. Maar het zegt ook veel over de mensen die de recensent ontmoet.
    (8 maart: ik denk het wel. En jij?)

    @Hippo.
    Dank je. Ik vond deze niet zijn beste (dat blijft voor mij 'De mogelijkheid van een eiland'), maar zeker de moeite waard.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Dank je wel voor je bezoek aan mijn blogje!
    Het heeft mij de mogelijkheid geboden om jouw schitterende blog te vinden en je zal me vaker zien hier. Misschien niet direct in de reactie ruimte maar wel op je pagina's. De kwaliteit druipt er af vind ik zoals bij velen, het is moeilijk een keuze te maken want ik vind zoveel mooi. De dag heeft helaas maar 24 uur :(

    Fijn weekend in ieder geval!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ron er is alleen wel veel nieuws waarover te schrijven is: Oman, Lynx-helikopter, Haskoning, Jordanië. Maar het wordt een speciaal vrouwen team in Afghanistan, denk ik.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. @beukmans.
    Ook jij bedankt voor je bezoek en je compliment. En inderdaad, de dagen zijn veel te kort.

    @Martin.
    Ik zoek het waarschijnlijk in Italië.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hier is een vrouw die graag Houellebecq leest. Dat 't een zelfingenomen zak zou zijn, verbaast me niks.

    BeantwoordenVerwijderen