donderdag 31 maart 2011

Een recept: appelmoes (voor lastige en creatieve eters)

Mijn vader is op bezoek geweest. Tien dagen. Als hij op vakantie is bezoekt hij graag monumentale gebouwen. Kastelen dus, kloosters en kerken. Aangezien Bologna vol staat met kerken viel hij met z’n neus in de boter. Ik gidste hem van het ene naar het andere altaar.
Onderweg een drankje en een hapje. Zowel senior als junior houden daarvan. Dat was vroeger anders. Mijn vader weet te pas en te ompas wel een meer of minder welkome oude koe uit de sloot te trekken en herinnerde me er ook nu weer aan.
Een ‘lastige’ eter, zo noemden mijn ouders me gedurende de tijd dat ik bij hen onder de dakpannen vertoefde. Ook wel eens een ‘vieze’ eter. Dit laatste vooral als ik in de weer was met de sla, die ik enkel en alleen tot mij wenste te nemen als de bladeren dreven in een bad van slasaus. Tegenwoordig noemen ze dat waarschijnlijk dressing, maar toen was het nog gewoon slasaus. Dat werd gekocht bij de Prijsslag, de eerste echte supermarkt in Axel die gevestigd was in het voormalige theater, annex bioscoop, annex sportpaleis. De Prijsslag bestaat al lang niet meer, en evenmin ben ik nog een ‘vieze’ eter.
Ik weet niet wat je als ouders beter aan kinderen aan tafel kunt hebben, vieze eters of lastige eters. De lastige eter zegt overal nee tegen, behalve tegen dat ene. Appelmoes. Wie is er niet groot mee geworden? Ik wel. Uit van die grote blikken, die ook al van de Prijsslag kwamen. Als ik zeg dat ik er tijdens mijn jeugd honderden kilo’s van naar binnen heb gewerkt overdrijf ik niet.

Afgezien van een lastige en een vieze eter was ik ook een creatief eter. Prakkend creëerde ik namelijk van appelmoes, aardappelen en vette jus een prachtig egale pap die ik in een perfecte cirkel tot aan de rand over mijn bord verspreidde. Met mijn vork maakte ik er vervolgens lijnen in, en zo kreeg eten iets van design. Ik had als kleine jongen natuurlijk mijn autootjes-periode. Met elke hap verschenen de contouren van een embleem op mijn bord. Het wit van het bord stak af tegen het lichtbruine mengsel van de ingrediënten die ik als basis op het keramische doek had aangebracht.
PhotobucketKleine jongetjes worden echter groot, en ook hun interesses veranderen. En zo veranderde na verloop van tijd het Mercedes-embleem in het vredesteken. Een blijver, zowel op mijn bord als in het algemeen. Het vredesteken werd jaren daarvoor (in 1958) ontworpen door Gerald Holtom. Het was aanvankelijk het symbool van de Britse Campaign for Nuclear Disarment en de lijnen volgen de letters N en D zoals ze in het semafooralfabet voorgesteld worden. Een symbool tegen de kernwapens dus, een onderwerp dat dicht genoeg bij de vredesbewegingen over de hele wereld lag om binnen enkele jaren ook het symbool voor de vrede te worden. Nog steeds aktueel, net als appelmoes.






In Italië kennen ze geen appelmoes. Dacht ik. Een tijdje geleden kwam Lief echter thuis met een kuipje ‘purè di mele’ en, verdraaid, het was appelmoes. Honderd gram, voor de lieve prijs van anderhalve euro. Ik besloot er niet meteen iets van te zeggen, maar de volgende dag kocht ik voor dezelfde prijs een hele kilo appelen. Het oude kookboek erbij (het Wannée kookboek, de negentiende geheel herziene druk uit 1981) dat me op bladzijde 275 een heel eenvoudig recept oplepelde. Lief at die avond ECHTE appelmoes, en natuurlijk vond ze het veel lekkerder.

Photobucket

Wat je nodig hebt:
- 1 kilo appelen (het recept spreekt van moesappelen. Geen idee of Golden Delicious ook moesappelen zijn, maar die doen het uitstekend), geschild, in vier stukken gesneden en ontdaan van het klokhuis.
- De schil van een halve citroen (volgens Wannée is slechts een stukje citroenschil al voldoende).

Breng de appel met zo weinig mogelijk water en de schil van een halve citroen aan de kook. Laat ze tien  minuten op een laag vuur doorpruttelen. Oppassen dat het water niet overkookt, want daarna het plakkerige fornuis schoonmaken is geen prettige bezigheid.
Daarna giet je de appels af (ik gooi ze altijd even in een vergiet) en verwijder je de citroenschil. Vervolgens gaan de appels terug in de pan, de miniprimer gaat er even op en in een handomdraai is de appelmoes klaar. Voor zoetekouwen kun je er nog 75 gram suiker doormengen (zo verkiest Wannée, ook een zoetmondje dus), maar zonder is lekkerder.

Smul, warm of koud.


Photobucket

11 opmerkingen:

  1. kaneelstokje meekoken, nog lekkerder. Appelmoes speciaal doe er bramen door, frambozen of ander fruit naar keuze. I.p.v. een citroenschil doe ik er meestal een halve limoen in of als die er niet is een mandarijn of sinaasappel. Appelmoes heerlijk. Nog steeds.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik wou dat ik hier een vieze eter in huis had, zucht. Appelmoes gaat er goed in bij Tim.
    Inzake suiker: een onderzoekje door een diëtiste van recepten uit de AlleHande (yep, van de Appie) van begin jaren 80 tot heden laat een stijgend suikergebruik zien van 50% !

    BeantwoordenVerwijderen
  3. geweldig, zelf doen. het huis ruikt nog lekker ook.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Zo werd ik ook genoemd: een lastige eter...
    Zei vaak: ik lust het wel maar hou er niet van...

    Dit blog brengt herinneringen weer boven...Eten is vaak een machtsstrijd tussen ouders en kind. Als ik bij mijn tante en oom logeerde op de Veluwe zei mijn oom vaak: Pas op als je dat opeet'De remedie om mij aan het eten te krijgen:)

    Appelmoes is yamyam, met jus en kaneel...
    Ik denk dat moesappels goudrenetten zijn...en ja lekker zonder suiker!

    Groetjes:)

    BeantwoordenVerwijderen
  5. zo hoeft er voor mij geen kers meer op ;-)

    BeantwoordenVerwijderen
  6. de lekkerste die je zelf maakt

    vroeger maakte mijn moeder appelmoes net voordat we aan tafel gingen.

    golden delicious (volgens mij geen moesappels)
    klein beetje citroensap
    vers sinaasappelsap
    in de mixer en klaar

    wordt snel bruin dus niet geschikt om te bewaren.

    groetje

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Appelmoes: gaat erin als koek natuurlijk. Moet ik meteen denken aan de 'Valk' restuarants die het 'briljante' idee hadden het geheel op te leuken met een kers in het midden..

    Kerken in Bologna: ik heb er meerdere bezocht. Groot probleem bij een grote (Cathedraal?) kerk in het centrum. Een beveiligingsbeambte aan de deur liet niet toe dat we er met een tas naar binnen gingen. (2008) Ik durfde die daar ook niet even achter te laten. Dus samen de kerk bekijken ging niet. We moesten afzonderlijk naar binnen, de ander buiten wachtend. Waardeloos. Is dat nog zo?

    BeantwoordenVerwijderen
  8. @Martin.
    Je bent een specialist! ;-)
    Bedankt voor de tips. Ik ga ze zeker proberen.

    @PaulO.
    Ik heb niet aan die stijging bijgedragen. Ik was vooral vòòr de jaren 80 een grootgebruiker vaan suiker.

    @lebonton.
    Precies, Ton. Appelmoes maakt van huis een thuis.

    @Annet.
    Ik lust het wel maar hou er niet van... Nu je het zegt, ik geloof dat ik die term ook gebezigd heb.

    @Kuifjesimon.
    Die beroemde kers, ja. Bij Van der Valk. Je brengt herinneringen bij me boven.

    @Zelfstandig journalist.
    Dan wordt het weer eens tijd, Johan. Het ging bij mij ook goed samen met frieten en stoverij.

    @Svara.
    Als mijn moeder heet wel eens maakte zaten er 'dotjes' in. En natuurlijk moest ik het daarom niet.

    @Aadverbaast.
    Volgens mij deden ze maanden met dezelfde kers, want ik heb het nooit meegemaakt dat iemand hem opat.
    Je mag tegenwoordig wel met een tas naar binnen in de basiliek van San Petronio, maar fotograferen is er uit den boze. Ik heb ze zelfs een tv-ploeg weg zien sturen van Passepartout, het beste kunstprogramma op de Italiaanse televisie.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. De kers in het midden is een klassieker. Ik leerde heem op de kokschool (1978-1980). Met een mes in het rond een golfje over de appelmoes trekken en dan in het midden een geconfijte kers (bicareaux). Het was een oerdegelijke opleiding die ik kreeg, maar veel wordt nu als oubollig ervaren; zoals die kers.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. @Martin.
    Gekke gedachte, dat er ook op appelmoes gestudeerd werd.

    BeantwoordenVerwijderen