dinsdag 5 april 2011

Overdoen

,,Zou je het nog een keer overdoen’’, vraagt ze hem. Hij kijkt haar aan. Haar donkergroene ogen waar hij ooit in verdronk. De oeverlijn van die zee, vanaf waar steeds dieper geworden beddingen hun weg meanderen over haar huid. Lachrimpeltjes, kraaiepootjes. Ze zijn rimpels geworden die bij de grijze haren horen die haar gezicht omzomen. De haarlijn heeft zich in de jaren iets teruggetrokken, de haren zijn dunner als voorheen.
Het is hier dat hij haar veertig jaar geleden onhandig blozend ten huwelijk heeft gevraagd. Precies hier, waar ze nu zitten, op het stenen muurtje dat het terras van het barretje omzoomt. Het barretje wordt nog steeds door dezelfde familie gerund, maar Giorgio is enkel nog aanwezig in een lijstje dat op een prominent plekje boven de tapkast hangt. Het kleurrijke temperament van de toenmalige eigenaar straalt dwars door het zwartwit van de foto heen, geen grijstint die dat doven kan. Lachend kijkt Giorgio nog steeds vanachter de toog door de immer openstaande deuren naar het strand, de zee. Zijn zee, zoals hij altijd zei, de ogen fonkelend terwijl hij aan de punten van zijn snor draaide. Een bolle buik zorgde voor een flinke golf in de lijnen van zijn onafscheidelijke rood-wit gestreepte polo. Nooit had Herman Giorgio anders gezien, 40 jaar geleden niet en al die andere keren niet als hij en Hanneke nog eens langskwamen, op weg naar of op weg terug van een vakantie. Dat is hier de mode, was het vaste antwoord van Giorgio als iemand een opmerking over zijn kleding maakte.

Het muurtje waar ze op zitten is van hetzelfde wit als veertig jaar geleden. De tijd lijkt hier stil te staan. Op wat kleine veranderingen na is ook de bar nog dezelfde als die van een generatie terug. De houten tafels, wiebelend. De blauwe houten stoelen met de rieten zitting. De grove tegels van het paviment, koel onder je voeten na het warme zand van het strand. Zelfs de zon die in de late middag een zachte gloed  over de haren van Hanneke legt is dezelfde als toen.
Haar donkerbruine lokken waren lang en vielen, met een zwart badstoffen haarbandje bij elkaar gehouden, tot halverwege over haar rug. Een bloemenkind was ze. Haar paarse lange rok die fel afstak tegen het wit van de stenen waarop ze zat. Het witte hemd, nonchalant dichtgeknoopt waaronder haar gebruinde borsten zichtbaar waren.  En een bloemenkind was hij, in zijn witte jeans en het open hangende hemd waarop kleurige bloemen afstaken tegen een pastelgroene achtergrond. Het kost Herman geen moeite het zich te herinneren, de beelden komen als vanzelf. Het moest altijd zo blijven, en dat gebeurde ook.

Een beetje voelt Herman zich nog steeds een bloemenkind, elke keer als hij Hanneke in de ogen kijkt. Haar donkergroene ogen waar hij ooit in verdronk.
Haar vraag is blijven hangen, wordt één met het rustig kabbelen waarmee de diepblauwe zee het goudgele strand begroet. ,,De bruiloft niet’’, antwoord hij. ,,Maar voor de rest, ja, ik zou het stap voor stap zo overdoen.’’
Een fototoestel klikt, precies zoals veertig jaar geleden.



Irina Werning is een Argentijns fotografe. In 2007 werd ze door de organisatie van World Press Photo geselecteerd voor de Joop Swart Masterclass.
In 2010 startte ze haar project “Back to the Future”, waarin ze oude foto’s een tweede leven geeft. ,,Ik ben gek op oude foto’s’’, vertelt Werning op haar website. ,,Ik werd benieuwd hoe de mensen die toen gefotografeerd zijn het zouden vinden om dat ‘shot’ opnieuw na te spelen.’’ Ze benaderde vrienden en kennissen en begon samen met hen een reis terug in de tijd. Een nieuwe foto, precies in dezelfde pose als heel lang geleden, met precies dezelfde kleren, dezelfde achtergrond.
Een origineel idee, dat eenvoudig in de praktijk realiseerbaar lijkt te zijn. Maar niet als je het echt goed wilt doen. Irina Werning noemt zich inmiddels een expert in het afstruinen van rommelmarkten om juist dat kledingstuk of dat voorwerp te vinden dat inmiddels al lang uit de mode is. De juiste lokatie, en vooral het juiste licht. Een immense klus.


Photobucket

Cécille: van 1987 naar 2010.
,,Cécille in haar witte mini t-shirt en met precies dezelfde schoenen. De eerste foto is gemaakt in 1987 op het terrein van haar vader in het zuiden van Frankrijk. Precies daar waar ik 23 jaar later de tweede foto gemaakt heb.’’




Photobucket

Nico: van 1990 naar 2010.
,,Beide foto’s zijn in Frankrijk gemaakt. Maar na twintig jaar diezelfde grijns tevoorschijn halen was allesbehalve simpel. Bovendien was Nico verhuisd en we hebben een woning moeten zoeken met eenzelfde wand als achtergrond.’’


Photobucket

Mechi: van 1990 naar 2010.
,,Het appartement van haar ouders is practisch hetzelfde gebleven. En ook de houding van Mechi, ondanks dat ze gegroeid is... Ik ken haar van mijn periode in Londen en ze was studiegenoot van mijn broer. Ok Mechi is vertrokken uit Engeland om terug te gaan naar Argentinië, precies een jaar na mij.’’


Photobucket

Ian: van 1983 naar 2010.
,,De eerste foto is gemaakt in een fotostudio toen Ian werk zoch als acteur. Nu woont hij in Londen en is grafisch designer.’’


Photobucket

Lulu en Geraldine: van 1980 naar 2010.
,,Twee zussen, een speelgoed-accordeon en een bed: eerst bij hun ouders, nu bij Lulu, gelukkig leek het veel op dat van 30 jaar terug. Het is een foto die we in vijf minuten tijd gemaakt hebben, de meisjes moeten zich de pose goed herrinnerd hebben.’’


Photobucket

Mijn ouders: van 1970 naar 2010.
,,Ze gingen trouwen, een maand nadat de eerste foto was gemaakt. En op de tweede foto bevinden ze zich op precies dezelfde plaats: Caminito, La Boca, Buenos Aires. Toen was het mijn oom die de foto maakte, maar die was 2 meter 15 lang... Daar komt verder bij dat de foto op hetzelfde moment van de dag gemaakt moest worden om hetzelfde licht te hebben.’’



Bronnen (Irina Werning):
- D della Repubblica (onderschriften foto’s).

Foto’s:

12 opmerkingen:

  1. Mooi verhaal. Doet me denken aan m'n professor orthodontie, die zijn eerst geborenen elk jaar op z'n verjaardag in een hoofdklem zette om gestandaardiseerde foto's te hebben en ons een voorbeeld van schedel~ en gebitsontwikkelingen te laten zien in de eerste 20 levensjaren. De arme drommel moest in de klem op elke verjaardag ... (Was wel een leerzaam en goed geïllustreerd college)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Het verhaal is prachtig.
    maar de foto's minder.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Het meest vreemde is het dezelfde kleren aan te moeten trekken. Dat staat voor geen meter meer bij iemand die 20, 30 jaar ouder is geworden.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Naarmate het tijdsveld groter is tussen beide opnames, groeit de achterliggende geschiedenis automatisch mee, Zónder die te kennen ...

    Het gaat vanzelf, en dat vind ik wel héél bijzonder. Aangenaam ;)

    Groet van Ragfijn

    BeantwoordenVerwijderen
  5. pfffff...
    confronterend die foto´s hoe mooi ook
    het laat zien dat de tijd zijn eigen humor kent
    iets waar we vaak erg veel moeite mee hebben

    maar de serie is adembenemend!

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Intrigerende fotos.
    Kun je lang naar kijken.
    Toen geposeerd en later ook geposeerd.
    Eerst deed je jezelf en daarna deed je jezelf na als jezelf. Zodat er een prachtige dubbele laag in komt die bijzonder intrigeert.
    Daarnaast valt het dan nog op dat zo'n accordeon zoveel kleiner is geworden.
    Wel jammer dat het spiegelbeeld van Mecchi is verdwenen ?

    Prachtig !!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. @Zeeschuim.
    Leuk, en goed gedaan.

    @PaulO.
    Mooi verjaardagskadootje. En elk jaar hetzelfde. Leuk verhaal, Paul.

    @Antoinette.
    Persoonlijk vind ik het mooie aan de foto's dat de onvolkomendheden van jaren terug met opzet opnieuw zijn gemaakt.

    @Zelfstandig journalist Antwerpen.
    En dan te bedenken dat iemand er toen niet uit te slaan was.

    @Ragfijn.
    Mooi dat je dat noemt. Inderdaad, heel bijzonder.

    @Hartenziel.
    De tijd die zijn eigen humor kent. :-) Inderdaad redelijk confronterend.

    @Aadverbaast.
    Zou je eraan meewerken?

    @Svara.
    Jij ook bedankt.

    @Simen Vrederat.
    Het poseren geposeerd. Het lijkt gemakkelijk, maar dat is het volgens mij niet. Alles groeit, maar zo'n accordeon blijft even groot. Dat is bijvoorbeeld iets waar je je aan aan moet passen.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. @Paco Painter.
    Ik zal het doorgeven aan Irina. ;-)

    BeantwoordenVerwijderen