zondag 31 januari 2016

Een kaartje


Kronkels. Ik denk dat het m'n eerste rechtstreekse aanraking is geweest met literatuur. Dankzij m'n ouders, ook al waren ze geen fervent lezers. Maar Kronkels was anders. Kronkels was tv, en Carmiggelt was de schrijver die meer beeld was dan geschreven woord.
De cursiefjes die Simon Carmiggelt aan het eind van de Vara-avonden voorlas zijn jarenlang in kleur te zien geweest, maar ik herinner me degene in zwart wit. Net als de maanlanding, beelden die op eenzelfde frequentie in mijn herinneringen zijn geregistreerd.
TV was nog eenvoudig, Nederland 1, Nederland 2 en "de Belg". En op vakantie luisterde je naar de wereldomroep. Eén keer op de week belde je naar huis, wat je een uur wachten in de rij kostte en een kilo of vijf aan kleingeld. En je stuurde een kaartje, een ansichtkaart.

Regelmatig stuur ik nog kaartjes, en soms weet ik iemand over te halen om het ook eens te doen. Want een message of een whatsapp kan niet in de schaduw staan bij het sturen van een ansichtkaart. Ook al is het aanbod minder geworden, het vergt nog altijd voldoende intern overleg welke kaartjes het beste bij welke persoon passen. Postzegels zijn vaak niet meer te koop in het winkeltje met souvenirs, dus de volgende etappe is het postkantoor. Alleen deze handelingen al bezorgen een vakantie of een uitstapje een extra dimensie. En dan neem je plaats in een cafeetje of op een terrasje om de kaartjes te schrijven. De ruimte is miniem, dus je woorden moet je kiezen en afwegen. Zoals een schrijver in het klein.

Karel Kindermans bracht in 1997 een serie van twaalf ansichtkaarten uit met tekeningen van Nederlandse schrijvers. Simon Carmiggelt was een van hen, waarschijnlijk niet alleen dankzij zijn markante kop maar ook omdat hij een begenadigd schrijver van kaartjes was geweest.
In "Mijn beter ik" van Renate Rubinstein (dat na haar dood in 1991 verscheen) treffen we een van de vele voorbeelden van kaartjesschrijver Carmiggelt. Nice, Frankrijk. Het jaar is 1981: “Ik heb hier leuke strandvrienden gemaakt - Harry en Trees uit Amsterdam. Harry is behanger. Hij loopt in de WAO (zijn rug). Trees werkte vroeger bij Verkade. We hebben goede gesprekken, mits ik een aantal onderwerpen vermijd, zoals Surinamers, de hedendaagse jeugd, Henk van der Meijden, Marokkanen, Jos Brink, moderne schilderkunst en Den Uyl. Vandaag gaan zij terug naar Amsterdam, maar ze hebben beloofd mij volgende maand te bellen. Ik heb jouw telefoonnummer opgegeven.
Wil je, als Harry belt, tegen hem zeggen dat ik ben afgereisd naar Azie?''

"Een kaartje" verscheen eerder als column op de Facebook-pagina van Jet's Minibieb. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen